เมื่อวานไปนั่งคุยกับนักศึกษาเรื่องแปลกๆ ในญี่ปุ่น ทำให้นึกน่าจะเขียนเรื่องความแตกต่างทางวัฒนธรรม หรือพฤติกรรมของคนญี่ปุ่นไว้บ้างดีกว่า
- คนญี่ปุ่นจะมีวิธีการใช้เสียงที่ในสถานการณ์ต่างๆ ที่แตกต่างไปจากคนไทย เช่น ผู้ชายญี่ปุ่นเวลาคิดไม่ออก หรือนึกไม่ออก มักจะหายใจเข้าผ่านทางไรฟัน ได้เป็นเสียงแปลก หรือผู้หญิง (รวมทั้งผู้ชายด้วย)เวลาได้ยินเรื่องแปลกๆ หรือเรื่องที่ไม่เคยได้ยิน ไม่คาดคิดมาก่อน มักจะพูดว่า เห...... (ยิ่งยาวมาก ก็แปลว่ายิ่งแปลกใจมาก) จนทำให้รายการทีวีรายการหนึ่ง (トリビアの泉 -- Fountain of Trivia) เอาไปตั้งเป็นหน่วยวัดความแปลกใจ เรียกเป็น 1 เห, 2 เห, อะไรทำนองนี้ คือรายการนี้เขาจะให้ทางบ้านส่งเรื่องแปลกมา แล้วก็ให้แขกในรายการให้คะแนนว่าได้กี่เห เอาไปกำหนดเป็นรางวัล ยิ่งได้เหมาก ก็จะได้เงินรางวัลมาก (เห็นเมืองไทยก็มีรายการเลียนแบบ (หรือไม่ก็ซื้อมา) แต่ไม่เห็นดังเท่าในญี่ปุ่นเลย ไม่รู้เพราะอะไร ไม่รู้เขาใช้เหเหมือนกันหรือเปล่า) นอกจากนี้เวลาคนญี่ปุ่นนึกไม่ออกว่าจะพูดอะไร (ถ้าเป็นคนไทยก็มักจะ เอ่อ....) มักจะพูดว่า อะโน... หรือไม่ก็ เอ...โตะ อันแรกไม่ค่อยแปลกใจเท่าไหร่ แต่อันหลังได้ยินครั้งแรกก็งงว่าทำไมมันจะต้องลงท้ายด้วยโตะ เอ....ไปเฉยๆ ไม่ได้เหรอ แต่ก็ไม่มีใครให้คำตอบได้ แถมหลังๆ ตัวเองก็ติดคำนี้ไปเหมือนกัน อีกเรื่องนึงที่นึกออกตอนนี้ก็คือเวลาคนญี่ปุ่นจะเรียกเพื่อนที่เดินมา แต่ไม่ได้หันมามองคนเรียก เขา (เฉพาะผู้ชาย) จะพูดว่า โอ้ย โอ้ย แล้วส่วนใหญ่มันก็มักจะหันมา เคยเจอเพื่อนเรียกเหมือนกันแต่ไม่หัน ก็ใครจะไปรู้ว่ามันกำลังเรียก คิดว่ามีใครกำลังเจ็บ อีกเรื่องหนึ่งที่ตลกตอนเรียนภาษาญี่ปุ่นใหม่ๆ คือ คำทักทายตอนเช้าที่ว่าโอะฮาโย สำหรับคนที่เป็นเพื่อนแล้ว เขาจะใช้ทุกเวลา เมื่อเป็นครั้งแรกที่เจอเพื่อนคนนั้นในวันนั้น ดังนั้นแม้ว่าจะเป็นตอนหกโมงเย็น คนญี่ปุ่นก็จะโอะฮาโย ที่นี้พอเห็นเป็นคนต่างชาติ เขาก็เลยพยายามพูดภาษาอังกฤษ เลยกลายเป็น Good morning แม้ว่าจะเจอกันตอนมืดๆ ก็ตาม
- ส่วนเรื่อง culture shock อื่นๆ ที่ไม่เกี่ยวกับภาษา ก็น่าจะมีเรื่องการอาบน้ำในห้องน้ำรวม ตอนไปใหม่ๆ ก็รู้สึกแปลกๆ ที่จะต้องไปแก้ผ้าอาบน้ำในที่สาธารณะ จริงๆ แล้ว เดี๋ยวนี้ไม่ค่อยมีห้องอาบน้ำสาธารณะเท่าไหร่ เพราะบ้านคนญี่ปุ่นส่วนใหญ่ก็จะมีห้องอาบน้ำแล้ว ยกเว้นบ้านเช่าราคาถูก ที่จะไม่มีห้องอาบน้ำในตัว หรือมีแบบแบ่งกันใช้ แต่ว่าเวลาไปเที่ยวตามแหล่งน้ำพุร้อน ถ้าจะไปแช่น้ำพุร้อน ก็ต้องเข้าไปใช้ห้องอาบน้ำสาธารณะอยู่ดี เวลาเข้าไปอาบน้ำ ก็ต้องเข้าไปในห้องแต่งตัว ถอดเสื้อผ้าออกวางไว้ในช่องที่เขาจัดไว้ให้ของใครของมัน แล้วค่อยเดินไปบริเวณสำหรับอาบน้ำ ที่จะมีเก้าอี้ตัวเล็กไว้ให้นั่งอาบ แบ่งเป็นช่องๆ อาบน้ำเสร็จ สะอาดแล้ว จึงจะเดินไปลงแช่ในอ่างขนาดใหญ่รวมกัน ซึ่งคนไทยที่ไปอยู่ญี่ปุ่นใหม่ๆ มักจะเป็นเหมือนกันคือ ไปถึงห้องแต่งตัว ก็จะแยกย้ายกันไปถอดเสื้อผ้า ไปอาบน้ำจนเสร็จ แล้วจึงจะมาเจอกันอีกครั้งตอนแช่ในอ่างใหญ่ ที่มีน้ำช่วยอำพรางร่างกาย ประมาณว่ากับคนญี่ปุ่นที่ไม่รู้จักก็จะไม่ค่อยอายเท่าไหร่ แต่ไม่อยากเจอเพื่อนคนไทยด้วยกัน :)
